Самарқандда “Eco Expo Central Asia 2026” халқаро кўргазмаси доирасида Иқтисодий ҳамкорлик ташкилотига аъзо мамлакатлар атроф-муҳит вазирларининг 6-йиғилиши бўлиб ўтди. Тадбирда ИҲТга аъзо давлатлар делегациялари, ИҲТ котибияти раҳбарияти ва халқаро ҳамкор ташкилотлар вакиллари иштирок этди.

12 йил бадалида илк йиғилиш

Ўзбекистон Республикаси Президентининг экология масалалари бўйича маслаҳатчиси – Экология ва иқлим ўзгариши миллий қўмитаси раиси Азиз Абдуҳакимов ўз нутқида учрашувнинг аҳамиятини алоҳида таъкидлади.

"Бугунги учрашув алоҳида аҳамиятга эга. 12 йил ичида биринчи марта ИҲТга аъзо давлатларнинг атроф-муҳит вазирлари замонавий экологик муаммоларни ҳал қилиш бўйича мувофиқлаштирилган ёндашувларни ишлаб чиқиш учун йиғилишди”, – деди раис.

А.Абдуҳакимов минтақадаги мамлакатлар ўртасида амалий ҳамкорликни мустаҳкамлаш, айниқса қўшма экологик ташаббусларни илгари суриш тобора муҳим аҳамият касб этаётганини таъкидлади. Кўриб чиқиш учун тақдим этилган ҳужжатлар – ИҲТнинг 2026–2030 йилларга мўлжалланган Атроф-муҳитни муҳофаза қилиш бўйича доиравий дастури, иқлим ва биохилма-хиллик бўйича иш дастурлари ва Самарқанд декларацияси – минтақавий экологик шерикликнинг янги босқичи учун муҳим пойдевор бўлиб хизмат қилиши таъкидланди.

Чўлланиш ва қум-чанг бўронларининг олдини олиш

Учрашув давомида иштирокчилар ИҲТга аъзо давлатларнинг атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, иқлим ўзгариши, барқарор табиатни бошқариш ва ерлар деградациясининг олдини олиш соҳаларидаги миллий устуворликларини муҳокама қилишди. Чўлланишга қарши курашиш, илмий-техник ҳамкорликни ривожлантириш, барқарор ўрмон хўжалигини бошқариш ва қум ва чанг бўронларининг олдини олишга алоҳида эътибор қаратилди.

Тадбирда сўзга чиққан Ўзбекистон томони минтақавий экологик ҳамкорликни мустаҳкамлаш бўйича асосий ташаббусларни тақдим этди. Президент Шавкат Мирзиёев раҳбарлигида мамлакат ўзаро ишонч, минтақавий ҳамкорлик ва умумий экологик муаммоларни биргаликда ҳал қилиш тамойилларини изчил илгари сураётгани таъкидланди.

Ўзбекистон тажрибаси

Ўзбекистоннинг ерларнинг деградацияси ва чўлланишга қарши курашишдаги ташаббусларига алоҳида эътибор қаратилди. Хусусан, “Green University” қошидаги Чўлланишга қарши кураш ва чўл иқтисодиёти илмий-тадқиқот институти фаолияти, шунингдек, Ўзбекистоннинг ИҲТ мамлакатлари билан илмий тадқиқотлар, технологиялар алмашинуви ва қўшма синов лойиҳаларини амалга оширишда ҳамкорликни кенгайтиришга тайёрлиги қайд этилди.

Бундан ташқари, иштирокчиларга ИҲТга аъзо давлатлар учун 2026-2030 йилларга мўлжалланган, чўл ҳудудларида ўрмонзорларни барпо этишга қаратилган трансчегаравий "Яшил дастур"ни ишлаб чиқиш ташаббуси тақдим этилди. Ўзбекистон томони шунингдек, ИҲТнинг Атроф-муҳитга оид ҳамкорлик бўйича юқори даражадаги платформаси доирасида қум ва чанг бўронлари учун минтақавий эрта огоҳлантириш тизимини ишлаб чиқишни таклиф қилди.

Самарқанд декларацияси

Учрашув якунида иштирокчилар ИҲТнинг 2026-2030 йилларга мўлжалланган Атроф-муҳит бўйича ҳамкорлик доиравий дастурини ва унинг тематик иловаларини, жумладан, иқлим ўзгариши ва биохилма-хиллик бўйича иш дастурларини маъқулладилар. Минтақавий экологик ҳамкорлик бўйича Самарқанд декларацияси ҳам қабул қилинди.