AQSh va Eron o‘rtasida urushni tugatishga qaratilgan muzokaralar hal qiluvchi bosqichga yetdi.

Axios nashrining yozishicha, tomonlar bir sahifalik memorandum loyihasi ustida kelishuvga yaqinlashgan bo‘lib, bu hujjat urushni to‘xtatish va keyingi keng qamrovli muzokaralar uchun asos yaratishi mumkin.

Ma’lum qilinishicha, hozirgi paytda tomonlar bir qator muhim masalalar bo‘yicha yakuniy javoblarni kutmoqda. Rasmiy kelishuv hali imzolanmagan bo‘lsa-da, bu holat muzokaralar boshlanganidan beri eng yaqin natija sifatida baholanmoqda.

Memorandumda Eronning yadroviy boyitishni vaqtincha to‘xtatishi, AQShning esa sanksiyalarni bosqichma-bosqich bekor qilishi va muzlatilgan mablag‘larni qaytarishi kabi shartlar nazarda tutilgan. Shuningdek, Ho‘rmuz bo‘g‘ozi orqali kemalar harakatiga qo‘yilgan cheklovlarni yumshatish ham kelishuvning asosiy qismlaridan biri hisoblanadi.

Hujjat imzolangan taqdirda, 30 kunlik muzokaralar davri boshlanadi. Bu vaqt ichida tomonlar yadro dasturi, sanksiyalar va bo‘g‘oz faoliyati bo‘yicha batafsil kelishuv ishlab chiqishi kutilmoqda. Muzokaralar Islomobod yoki Jenevada o‘tkazilishi mumkin.

Eng bahsli masalalardan biri yadroviy boyitish muddati bo‘lib qolmoqda. AQSh uzoq muddatli cheklovni talab qilmoqda, Eron esa qisqaroq muddatni taklif etgan. Hozirda 12–15 yillik variant muhokama qilinmoqda.

Shu bilan birga, Eronning yadroviy qurol yaratmaslik majburiyati, xalqaro inspeksiyalarni kuchaytirish va hatto boyitilgan uranni mamlakatdan olib chiqish kabi masalalar ham kun tartibida turibdi.

Ayni paytda, siyosiy omillar muzokaralarga ta’sir ko‘rsatmoqda. AQSh rasmiylari Eron rahbariyati ichida yagona pozitsiya shakllanmaganini ta’kidlamoqda. Shu sababli hatto dastlabki kelishuvga erishish ham oson kechmasligi mumkin.

Shunga qaramay, kuzatuvchilar fikricha, muzokaralardagi ilgarilash AQSh tomonidan Ho‘rmuz bo‘g‘ozidagi harbiy bosimni vaqtincha pasaytirishga olib kelgan.

Umuman olganda, tomonlar o‘rtasidagi ushbu hujjat mintaqadagi harbiy harakatlarni to‘xtatish uchun muhim qadam bo‘lishi mumkin. Biroq barqaror tinchlikka erishish keyingi muzokaralar natijasiga bog‘liq bo‘lib qolmoqda.