Ўзбекистонда энергия ресурсларидан самарали фойдаланишни кучайтиришга қаратилган янги чора-тадбирлар белгиланди. Бу Президентнинг 2026 йил 29 апрелда қабул қилинган «2026 йилда энергия самарадорлигини янада ошириш, энергия ресурсларини тежаш ва улардан оқилона фойдаланишнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ–70-сонли Фармонида ўз аксини топган.

Фармонга мувофиқ, 2026 йил 1 июлдан бошлаб давлат ташкилотлари, ижтимоий соҳа муассасалари ҳамда давлат иштирокидаги корхоналарнинг янги қуриладиган, реконструкция қилинадиган ёки мукаммал таъмирланадиган бино ва иншоотлари энергия самарадорлигининг камида «С» тоифасига жавоб бериши шарт бўлади. Бу талаб биноларни лойиҳалаш ва қуриш жараёнида энергия тежамкор ечимларни жорий этишни рағбатлантиришга қаратилган.

Шу билан бирга, энергияни тежаш истеъмолчиларни электр энергияси ёки табиий газ тармоқларидан узиб қўйиш орқали эмас, балки самарадорликни ошириш орқали таъминланиши белгиланди. Бу ёндашув энергия таъминотида барқарорликни сақлаш билан бирга, ресурслардан оқилона фойдаланишни таъминлашга хизмат қилади.

Ҳужжатга кўра, Энергия самарадорлиги миллий агентлигига Энергия самарадорлигини рағбатлантириш ва қўллаб-қувватлаш жамғармаси орқали энергия сервис компаниялари (ЭСКО) томонидан кўрсатиладиган хизматлар учун кафолатланган тўловларни амалга ошириш ҳуқуқи берилди. Бу механизм соҳада хусусий сектор иштирокини кенгайтириш ва янги лойиҳаларни жалб қилиш имконини оширади.

2026 йилдан бошлаб энергия сарфи белгиланган меъёрлардан кескин ошиб кетган давлат объектларида ҳар йили халқаро стандартлар асосида энергия самарадорлигини яхшилашга қаратилган дастурлар амалга оширилади. Бу орқали ортиқча энергия сарфини камайтириш ва тизимли назоратни кучайтириш кўзда тутилган.

Шунингдек, 2026 йил 1 октябрга қадар энергия истеъмолини таҳлил қилишда замонавий рақамли ечимлар жорий этилади. Хусусан, Big Data, Business Intelligence ва сунъий интеллект технологиялари орқали энергия сарфи ва самарадорлик кўрсаткичларини доимий мониторинг қилиш тизими йўлга қўйилади.