Сўнгги беш кун мобайнида Қорақалпоғистон Республикаси мамлакатимиз ахборот маконининг том маънодаги қайноқ марказига — ўзига хос инновацион «медиа-хаб»га айланди. Ўзбекистон бўйлаб старт олган кенг миқёсли «Медиа ҳафталик»нинг дастлабки босқичи Оролбўйи ҳудудида муваффақиятли ниҳояланмоқда.

Қуруқ академик маърузалар форматидан воз кечилиб, жонли амалиёт устига қурилган ушбу лойиҳа бошида кутилганидан кўра анча кенг қамров олди. Иштирокчилар таркиби турли йўналишларни ўзида бирлаштирди: машғулотларга 60 дан ортиқ ахборот хизмати раҳбарлари ва ходимлари, ҳудудий ва маҳаллий телеканалларнинг 80 дан зиёд вакиллари (мухбир, тасвирчи, монтажчи, режиссёр, муҳаррир), босма ва электрон ОАВнинг 50 дан зиёд ходимлари ҳамда яна шунча мустақил блогерлар жалб этилди. Энг катта қисмни эса замонавий трендларга интилувчи 500 нафардан кўп мобилограф, SMM мутахассиси, вайнер ва контент яратишга қизиқувчи ёшлар ташкил этди. Медиа ҳафталик ҳақида илк анонслар эълон қилингач, унда иштирок этиш истагини билдирганлар ва жамоага келиб қўшилганлар сони янада ошди.

Натижада ҳудуддаги 700 дан ортиқ медиа вакиллари бир мақсад йўлида, битта очиқ мулоқот майдонида жам бўлди. Бу шунчаки навбатдаги ўқув курси эмас, балки ахборот узатишнинг эскича қолипларидан воз кечиб, воқеликка мутлақо янгича нигоҳ билан қарашга ундовчи ҳақиқий тажриба мактаби бўлди.

Мазкур ҳафталик — миллий медиамиз учун янги қон, янги овоз, ижодий турғунликдан уйғониш учун кучли импульс вазифасини ўтаб берди. Энг қувонарлиси, машғулотларга турли хил қарашлар ва билим даражаси билан кириб келган иштирокчилар ҳафталик якунига келиб, глобал тармоқдаги ахборот хуружларига қарши тура оладиган, сунъий интеллектдан моҳирона фойдаланадиган ва креатив контент яратишнинг замонавий қуролларини тўлиқ ўзлаштирган янги форматдаги профессионалларга айланди.

Эндиликда улар ахборот оқимини шунчаки пассив кузатувчи эмас, балки инқирозли вазиятларни бошқариш каби мураккаб механизмларни амалиётда қўллай оладиган фаол, салоҳиятли кадрлар сифатида намоён бўлишади. Қолаверса, беш кунлик фикр алмашувлар давлат идоралари ҳамда журналистлар, блогерлар ўртасидаги кўринмас деворларни бузиб, ўзаро ишонч ва конструктив ҳамкорликка асосланган янги медиа маданиятига мустаҳкам пойдевор яратди.

Иштирокчилар бешта асосий йўналишга бўлинган ҳолда ўқитилди. Ҳафталикнинг интенсив дастуридан медиа соҳасининг энг долзарб масалалари ўрин олди.

Хусусан:

Босма ва интернет нашрлари вакиллари учун ташкил этилган махсус сессияларда сунъий интеллект даврида ахборот генерацияси, рақамли этика қоидалари, фейк хабарларни аниқловчи фактчекинг воситалари бўйича кўникмалар чуқур ўргатилди. Шунингдек, коррупцияга қарши кураш мавзуларини ёритиш амалиёти таҳлил қилиниб, бунда холисликни сақлаган ҳолда ишончли манбалар билан ишлашнинг янгича усулларига алоҳида урғу берилди. Бундан ташқари, катта ҳажмдаги мураккаб статистика ва рақамларни ўқувчига тушунарли, жозибадор шаклда етказиш, маълумотларни визуаллаштириш бўйича машғулотлар ўтказилди.

Телевидение ижодкорлари — мухбир, тасвирчи ва монтаж усталарини қамраб олган дарсларда сиёсий ва иқтисодий ислоҳотларни инсон тақдири ва креатив ракурслар орқали томошабинни жалб қилувчи қизиқарли репортажлар форматида ёритиш масалаларига эътибор қаратилди. Таъсирчан ҳужжатли фильмлар яратиш концепцияси, бу жараёнда ишончли манбалар билан ишлаш ва муаллифлик масъулияти таҳлил қилинди. Техник мутахассислар эса амалий машқлар давомида «Ронин» ускунаси ёрдамида кадр балансини сақлаш ва микро-силкинишларни йўқотиш усулларини, шунингдек, замонавий кўрсатув ритмини шакллантирувчи илғор монтаж сирларини ўзлаштирди.

Давлат органлари ва ташкилотларнинг ахборот хизмати раҳбарлари эса стратегик коммуникация, антикризис вазиятларда репутацияни тиклаш, баёнот ва раддия бериш қоидалари, очиқлик индекси ва KPI бўйича билимларини мустаҳкамлади. Матбуот котиблари учун ўтказилган махсус мастер-классларда нейротармоқлар ёрдамида сифатли матнлар ёзиш, креатив ғояларни шакллантириш, қисқа фурсатда видео ва медиа-дизайн маҳсулотларини яратиш амалиётда кўрсатиб берилди.

SMM мутахассислари ва блогерлар машғулотларда аудитория эътиборини сониялар ичида жалб қиладиган креатив мобил репортажлар тайёрлаш ва визуал сторителлинг (воқеани тасвирлар орқали таъсирчан ҳикоя қилиш) санъатининг энг сўнгги трендлари бўйича ўз билимларини оширди. Иштирокчилар ижтимоий тармоқларнинг мураккаб алгоритмлари билан ишлаш, контент қамровини органик тарзда ошириб, уни «тавсиялар» бўлимига олиб чиқишнинг синалган усуллари билан яқиндан танишди. Шунингдек, саҳифаларни юритишда бренд имижини тўғри шакллантириш, мақсадли SMM-стратегия ишлаб чиқиш ҳамда фойдаланувчилар билан интерактив мулоқот ўрнатиш орқали жамоатчилик ишончини қозониш кўникмаларига эга бўлишди.

Ушбу сабоқларнинг энг муҳим аҳамияти, аввало, лойиҳага жалб этилган спикерларнинг ўта кучли, салкам «юлдузли» таркиби билан изоҳланади. Машғулотлар фақат назариётчилар эмас, балки бугунги кунда республика медиа майдонининг об-ҳавосини белгилаб бераётган амалиётчи экспертлар томонидан олиб борилди. Хусусан, Беруний Алимов ва Нозима Тошпўлатова каби етук медиа-экспертлар, Президент фаолиятини ёритувчи тажрибали журналист Жаҳонгир Олимов, Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги вакили Икром Аввалбоев, Ўзбекистон миллий телерадиокомпаниясидан Улуғбек Раҳмонқулов, машҳур телепродюссер Бахтиёр Тўрахонов, муаллифлик блогларини юритувчи тармоқ фаоли Муҳрим Аъзамхўжаев каби таниқли номлар дарсларнинг салмоғини оширди.

Шунингдек, рақамли контент усталари — миллионлаб кузатувчиларга эга блогер ва вайнерлар Бобур Мансуров, Мавлуда Ҳикматова, Гулруҳ Пирназарова ҳамда медиа соҳасининг бошқа кўплаб профессионал намояндалари аудитория билан ўзларининг энг сара билимларини бўлишишди. Жонли ва интерфаол тарзда, SWOT-таҳлиллар ҳамда пре-тест/пост-тестлар орқали ўтказилган ушбу дарсларда иштирокчилар ўз хатоларини бевосита мана шу мутахассислар билан биргаликда таҳлил қилиб, тўғри, таъсирчан ва замонавий контент яратишнинг реал формулаларини ўзлаштирдилар.

Ҳафталик доирасида Давлат раҳбари ташаббуси билан илгари сурилган 10 000 нафар SMM мутахассисини тайёрлаш лойиҳасининг боришига ҳам алоҳида эътибор қаратилди. Алоқабанк, Контент маркази ва Ёшлар ишлари агентлиги ҳамкорлигидаги мазкур бепул курсларга бугунги кунга келиб 7 мингдан ортиқ, жумладан, Қорақалпоғистон Республикасида 500 дан зиёд ёшлар қамраб олинди. Ҳозирда курсларни муваффақиятли тамомлаганлар сони 2000 нафардан ошди. Аҳамиятлиси, битирувчиларга ўз касблари ортидан барқарор даромад топишлари учун банк томонидан махсус имтиёзли кредитлар тақдим этилмоқда ва кўплаб ёшлар аллақачон юқори даромад чегарасига чиқишга улгурди. Ҳафталик мобайнида Алоқабанк ва Контент маркази вакиллари томонидан курс битирувчиларига сертификат ҳамда пластик карталар топширилди.

Шунингдек, Ёшлар ишлари агентлиги ва Контент маркази ташаббуси билан мамлакат бўйлаб 1000 нафар, хусусан, Қорақалпоғистон Республикасида 175 нафар йигит-қиз мобилография йўналишида бепул ўқитилган бўлиб, ҳудуддаги ушбу ёш ижодкорлар ҳам медиа ҳафталикка жалб этилди. Ҳозирга келиб, мазкур битирувчиларнинг 68 нафари ўз мутахассислиги ортидан мустақил даромад манбаига эга бўлди, яна 23 нафари синов муддати билан турли ташкилотларга ишга қабул қилинди.

Ҳафталик доирасида ахборот соҳаси вакиллари кундалик фаолиятида асқотадиган иккита янги рисоланинг тақдимоти ҳам бўлиб ўтди. «Давлат органлари ва ОАВ ҳамда блогер ўртасидаги муносабатларни тартибга солишнинг ҳуқуқий асослари» қўлланмаси давлат идоралари ва медиа вакиллари ўртасидаги ахборот алмашинувини қонуний, шаффоф ва этик нормалар асосида ташкил этишга хизмат қилувчи муҳим методик манба сифатида тақдим этилди. Унда ахборот олиш кафолатларидан тортиб, журналист фаолиятига тўсқинлик қилганлик учун жавобгарлик масалаларигача тизимли ёритилган.

«Давлат идораларининг ижтимоий тармоқлардаги расмий саҳифаларини верификация қилиш бўйича йўриқнома» деб номланган китобчада эса Facebook, Instagram, Telegram, YouTube ва X каби тармоқларда расмий (верификация) белгисини олишнинг техник ва ҳуқуқий алгоритмлари қадам-бақадам тушунтирилган. Йўриқнома дезинформация ва фейк хабарларга қарши курашиш ҳамда рақамли маконда давлат органлари ресурсларининг ишончлилигини таъминлашда муҳим восита вазифасини ўтайди.

Қорақалпоғистондаги ҳафталик ҳудуддаги медиа вакилларини жамлаган йирик Медиа форум ва сертификатлар топшириш маросими билан якунланмоқда.

Навбатдаги босқич жорий йилнинг 6–10 апрел кунлари Хоразм вилоятида ўтказилиши режалаштирилган. Лойиҳада иштирок этиш истагида бўлган номзодлар Ёшлар ишлари агентлигининг ҳудудий бошқармаларига мурожаат қилишлари мумкин.