Хитойда логистика инқирози юзага келиши кутилмоқда. Бунга сабаб автомобиль ишлаб чиқариш ва экспортининг ўсиши бўлиб, бу мамлакатдан автомобилларни ташиш қувватларининг тақчиллигига олиб келди. Глобал логистика инфратузилмаси бунга шунчаки тайёр эмаслиги маълум бўлди. Муаммолар аллақачон Хитой автомобилларини етказиб беришга таъсир кўрсатмоқда ва баъзи моделларнинг танқислиги ҳамда етказиб бериладиган мамлакатларда автомобиль маҳсулотлари нархининг кўтарилишига олиб келиши мумкин.

Хитой автомобиль ишлаб чиқарувчилар уюшмаси (CAAM) маълумотларига кўра, 2026 йил июнь ойида мамлакат 1 миллиондан ортиқ автомобиль экспорт қилган бўлиб, бу ўтган йилга нисбатан 75,1 фоизга кўпдир.

Wallenius Wilhelmsen халқаро логистика оператори раҳбари Лассе Кристофферсен СААМ маълумотларини тасдиқлади ва июль ойида Хитойдан автомобиль экспорти ҳам 1 миллион автомобилдан ошганини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, автомобилларни ташиш учун ихтисослаштирилган кемаларга бўлган талаб аллақачон мавжуд қувватлардан ошиб кетган. Компаниянинг Осиёдан қатновчи йўналишлардаги флоти тўлиқ юклама билан ишламоқда, шунинг учун автомобилларнинг бир қисми муқобил усуллар, жумладан, контейнерлар билан ташилмоқда.

Ихтисослаштирилган кемалар танқислиги ташиш харажатларига таъсир кўрсатиб келмоқда. The Wall Street Journal нашрининг ёзишича, 2026 йилда автомобиль ташувчи кема fraxt ставкаси 65 фоизга ошган. Июнь ойи охирига келиб, автомобиль ташувчи кема fraxt ставкаси бир кеча-кундузга тахминан 70 минг АҚШ долларига етган бўлса, бу кўрсаткич 2025 йил охирида 42,5 минг АҚШ долларини ташкил этган.

Денгиз логистикасига тушаётган юкламанинг ортиб бориши экспортчиларни муқобил йўналишлар ва ташиш усулларини, жумладан, Марказий Осиё мамлакатларига етказиб бериш йўналишларини ҳам излашга мажбур қилмоқда. Аммо у ерда ҳам етказиб бериш каналлари учун рақобат бир неча баробар ошиши ҳисобига автомобилларни белгиланган манзилга етказиб бериш муддатларини аниқ башорат қилиш имконини бермайди.

Шундай қилиб, Марказий Осиёга асосий йўналишлардан бири ўтган Хитой-Қозоғистон чегарасидаги «Хорғос» назорат-ўтказиш пункти орқали 2026 йилнинг олти ойида Хитой 219 мингта автомобиль экспорт қилди, бу ўтган йилга нисбатан 25,7 фоизга кўпдир. Кўрсаткич ушбу давр учун рекорд даражага етди.

Экспортнинг кўпайиши Хитой автомобилларига бўлган талабнинг ўсишига жавоб бўлди. Мисол учун, Ўзбекистонда электромобиллар юқори динамикани намойиш этмоқда. 2026 йилнинг январь–июнь ойларида Ўзбекистон 37 874 дона электромобил импорт қилди, бу ўтган йилга нисбатан 2,6 баробар кўп бўлиб, ушбу миқдорнинг 99,2 фоизи Хитойдан келтирилган.

Хитой автомобиль брендлари тақчиллиги нафақат Хитойдан олиб келинган моделларда, балки Ўзбекистонда ишлаб чиқарилган автомобилларда ҳам юзага келиши мумкин. Хитойда логистика юкламасининг ортиб бориши маҳаллий автозаводларда Ўзбекистонда ишлаб чиқариладиган автомобиллар учун бутловчи қисмлар ва машинокомплектлар танқислигини ҳам келтириб чиқариши мумкин.

Ўзбекистон Республикасидаги энг йирик автомобиль заводларидан бирининг исми сир қолишини истаган вакили аввал тўпланган бутловчи қисмлар туфайли ҳозирда автомобилларни йиғиш одатдагидек кетаётганини таъкидлади. Аммо у ёки бу детални етказиб беришдаги ҳар қандай кечикиш автомобилларнинг бутун партиясини ишлаб чиқариш муддатининг сурилишига олиб келиши мумкин. Шунда керакли рангдаги ёки комплектациядаги автомобилни режалаштирилган муддатдан кўпроқ кутишга тўғри келади.

Хитойдаги логистика инқирозининг маҳаллий автомобиль бозорлари учун асосий таҳдиди тартибсизлик эҳтимоли ва нарх сиёсати ҳамда модель таклифларини башорат қилишнинг имконсизлигидир. Ушбу хавотирларнинг нечоғли асосли эканини яқин ойлардаги сотувлар кўрсатиши мумкин, чунки логистика таранглиги сабабли дилерлар ва автомобиль ишлаб чиқарувчиларнинг тўплаган захиралари камайиши эҳтимоли мавжуд.