Исроил парламенти (Кнессет) террористик ҳужумларда айбланган фаластинликлар учун ўлим жазосини стандарт жазо сифатида белгиловчи қонунни қабул қилди. 

Қонун учинчи ва якуний ўқишда қабул қилинди, 62 аъзо ёқлаб, 48 аъзо эса қарши овоз берди. Исроил бош вазири Бинямин Нетаняху бу ташаббусни қўллаб-қувватлади. 

Қонунга кўра, Исроил ҳарбий судлари томонидан «террористик ҳаракатлар» деб ҳисобланган ҳужумлар учун судланган фаластинликлар 90 кун ичида осиш йўли билан қатл этилади, жазо 180 кунгача кечиктириш мумкин, аммо шартли равишда озод қилиш ҳуқуқисиз. 

Назарий жиҳатдан, қонун исроилликларга ҳам қўлланилиши мумкин, аммо амалда бу эҳтимолдан йироқ, чунки ўлим жазоси фақат ҳужумнинг мақсади «Исроил давлатининг мавжудлигини инкор этиш» бўлган ҳолатлар учун берилади. Исроилда судланган маҳбуслар учун ўлим жазоси умрбод қамоқ жазоси билан алмаштирилиши мумкин. Танқидчиларнинг таъкидлашича, бу ўлим жазоси фақат шунга ўхшаш жиноятларни содир этган яҳудий исроилликларга эмас, балки фаластинликларга нисбатан қўлланилишини англатади. 

Қонун 2023 йил 7 октябрда ҲАМАС ҳужумидан кейин ўта радикал арбоблар томонидан фаол равишда тарғиб қилинган. Бунда Миллий хавфсизлик вазири Итамар Бен-Гвир ва унинг Отзма Еҳудит партияси муҳим рол ўйнади. Овоз беришдан сўнг у Х ижтимоий тармоқ сайтида шундай деб ёзди:«Биз тарих яратдик! Биз ваъда бердик. Биз буни уддаладик». 

Мухолифатдаги демократлар етакчиси Яир Голан қонунни танқид қилиб, бу халқаро санкцияларга олиб келиши мумкинлигини даъво қилди. 

«Террорчилар учун ўлим жазоси тўғрисидаги қонун Бен-Гвирга бир нечта лайк олиш учун мўлжалланган кераксиз ташаббусдир», деди у. «Бу Исроил хавфсизлигига фойда бермайди». 

Ғазо секторини назорат қилувчи ҲАМАС гуруҳи қонуннинг тасдиқланиши Исроил қамоқхоналаридаги фаластинлик маҳбусларнинг ҳаётига таҳдид солаётганини айтди ва халқаро ҳамжамиятни уларнинг ҳимоясини таъминлашга чақирди. 

Исроилдаги фуқаролик ҳуқуқлари Ассоциацияси мамлакат Олий судига қонунни бекор қилишни талаб қилиб петиция топширди. «Ушбу қонун конституцияга зид, камситувчи ва Ғарбий Соҳилдаги фаластинликларга нисбатан қонуний асоссиз қабул қилинган», дейилади ташкилот баёнотида. 

Энди Олий суд апелляция шикоятини кўриб чиқиш-чиқамаслик тўғрисида қарор қабул қилади. 

БМТ экспертлар ҳайъати қонунда «терроризм» нинг ноаниқ таърифлари мавжудлигини таъкидлади, бу эса «террорчиликка хос бўлмаган» хатти-ҳаракатлар учун ўлим жазоси қўлланилишига олиб келиши мумкин. 

Исроилнинг BʼSelem инсон ҳуқуқлари ташкилоти Ғарбий Соҳилдаги фаластинликлар судланадиган ҳарбий судларда судланиш даражаси 96 фоизни ташкил этишини ва қийноқлар қўллашини даъво қилмоқда. 

Халқаро Amnesty International ташкилоти «ўлим жазоси жиноятчиликни камайтиришда умрбод қамоқ жазосидан кўра самаралироқ эканлигига ҳеч қандай далил йўқ» деб таъкидлайди. Ташкилотнинг маълумотларига кўра, ўлим жазоси 54 та мамлакатда, жумладан, АҚШ ва Японияда ҳам сақланиб қолмоқда. Шу билан бирга, глобал тенденция уни бекор қилишга қаратилган: 113 та мамлакат аллақачон бу жазони бекор қилган. 

Исроил бутун тарихи давомида расман икки марта қатл жазосини амалга оширган. Қатл этилганлардан бири 1962 йилда нацистлар уруш жиноятчиси ва Холокост ташкилотчиси Адолф Эйчманн бўлган.