Озарбайжонлик таниқли офтальмолог-олима, академик Зарифа Алиеванинг таваллуд топганига 103 йил тўлмоқда.

Зарифа Азиз қизи Алиева 1923 йил 28 апрелда Озарбайжоннинг Нахчивон Мухтор Республикаси, Шарур тумани, Шахтахти қишлоғида дунёга келган.

У мазмунли ҳаёт кечириб, кенг қамровли илмий фаолияти билан мамлакатда тиббиёт соҳасининг ривожланишига аҳамиятли ҳисса қўшган. Академик Зарифа Алиеванинг офтальмологиядаги долзарб масалалар бўйича кўп йиллик муваффақиятли тадқиқотлари натижаси бўлган илмий ишлари доимо юқори баҳога сазовор бўлиб келди.

Зарифа Алиева Озарбайжонда офтальмология фанининг ривожланишида алоҳида хизматларга эга.

У таклиф этган янги ва самарали даволаш усуллари ҳамда комплекс профилактик чоралар қисқа вақт ичида кенг қўлланила бошлаган. Озарбайжонда офтальмология мактабининг тадқиқот маркази ҳисобланувчи илк ихтисослаштирилган илмий-тадқиқот лабораторияси айнан академик Зарифа Алиеванинг ташаббуси билан яратилган.

Зарифа Алиева илмий-педагогик фаолиятида доимо тиббий этикага амал қилган ва республикада юқори малакали кадрлар тайёрлашда, ёш олимлар ҳамда офтальмологлар авлодини шакллантиришда катта хизматлар қилган.

У илгари Озарбайжонда кенг тарқалган кўз касаллиги — трахома, шунингдек касб фаолияти билан боғлиқ кўз касалликлари, жумладан кимё ва электроника саноати билан боғлиқ муаммолар ҳамда замонавий офтальмология масалаларига бағишланган кўплаб йирик тадқиқотларнинг ҳаммуаллифи ҳисобланади. Шунингдек, “Терапевтик офтальмология”, “Иридодиагностика асослари” каби асарлар муаллифи бўлиб, 12 та монография, дарслик ва ўқув қўлланма, 150 та илмий иш, 1 та ихтиро ва 12 та рационализаторлик таклифларига эга. У юқори малакали тиббиёт кадрларини тайёрлашга катта меҳнат сарфлаган.

Академик Зарифа Алиева Бутуниттифоқ офтальмологлар жамияти Президиуми, Совет тинчликни ҳимоя қилиш қўмитаси, Озарбайжон офтальмология жамияти бошқаруви, шунингдек “Вестник офтальмологии” (Москва) журнали таҳрир ҳайъати аъзоси бўлган.

1981 йилда у юксак ютуқлари учун СССР Тиббиёт фанлари академиясининг M.И. Авербах номидаги мукофоти билан тақдирланган.

Зарифа Алиева 1954 йилда давлатнинг келгусидаги раҳбари Ҳейдар Алиевга турмушга чиққан. Ушбу никоҳдан 1955 йилда Севил Алиева, 1961 йилда эса Илҳом Алиев туғилган.

Зарифа Алиева 1985 йил 15 апрелда Москвада вафот этган ва Новодевичи қабристонига дафн этилган. 1994 йилда унинг ҳоки Бокуга кўчирилиб, отасининг қабри билан ёнма-ён Фахрий хиёбонда қайта дафн қилинган.