Yaqin Sharqdagi qarama-qarshilik fonida AQSh ma’muriyati Eronga qarshi iqtisodiy bosim strategiyasini kuchaytirmoqda. Vashington hisob-kitobiga ko‘ra, Eron neftini eksport qilish imkoniyati cheklansa, mamlakat omborlari to‘lib ketadi va natijada neft quduqlarini yopishga majbur bo‘ladi. Bu esa iqtisodiyotning asosiy tarmog‘iga uzoq muddatli zarar yetkazishi mumkin.

Biroq amalda vaziyat bundan murakkabroq. Eron avval ham shunday sharoitlarda neft ishlab chiqarishni vaqtincha to‘xtatish tajribasiga ega va bu jarayonni boshqarishni biladi. Albatta, ayrim eski quduqlar uchun bunday majburiy to‘xtash kelajakda ishlab chiqarish quvvatiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin, ammo bu tezkor «taslim bo‘lish»ga olib kelayotgani yo‘q.

Shu bilan birga, AQShning o‘ziga yaqin bo‘lgan Fors ko‘rfazi davlatlari ham jiddiy muammoga duch kelmoqda. Saudiya Arabistoni, Iroq, Quvayt, BAA va Qatar umumiy hisobda kunlik 11 million barreldan ortiq neft ishlab chiqarishni to‘xtatgan. Bu hajm Eron ehtimoliy yo‘qotishlaridan ham kattaroq.

Natijada global bozorda neft narxlari keskin oshmoqda: AQShda barrel narxi 100 dollardan oshib ketdi, jahon bozorida esa 111 dollardan yuqoriga chiqdi. Bu esa Eronga ma’lum darajada naf keltirmoqda, chunki hatto cheklangan eksport ham yuqori narxlar hisobiga daromad keltiryapti.

Vaziyatning yana bir muhim jihati — Eron ichidagi siyosiy balans. Hozirda mamlakatda eng ta’sirli kuchlardan biri — Islom inqilob qo‘riqchilari korpusi bo‘lib, u iqtisodiy bosimlarga nisbatan ancha bardoshli. Bu tuzilma o‘zining moliyaviy manbalariga ega va sanksiyalar sharoitida ham faoliyat yurita oladi.

AQShning iqtisodiy bosimi qisqa muddatda natija bermasligi mumkin. Neft bozoridagi muvozanat, ittifoqchilarning yo‘qotishlari va Eron ichidagi kuchlar tarkibi bu ziddiyatni cho‘zib yuborayotgan asosiy omillardan biriga aylanmoqda.