OpenAI va Anthropic kabi AQShning sun’iy intellekt gigantlari o‘z hukmronligini ancha arzonroq, biroq sifati bo‘yicha raqobatbardosh Xitoy modellariga boy bera boshladi. Xarajatlarni qisqartirish istagi AQSh biznes sektorini global texnologik xaritani qayta shakllantirishga majbur qilmoqda.

CNBC tomonidan e’lon qilingan tadqiqotga ko‘ra, AQSh kompaniyalari orasida Xitoyning sun’iy intellekt (AI) modellaridan foydalanish ko‘lami keskin oshgan. Agar 2025-yilning birinchi yarmida bu ko‘rsatkich atigi 4,5 foizni tashkil etgan bo‘lsa, yil so‘ngigacha o‘rtacha 11 foizga yetdi. 2026-yilning fevralidan boshlab esa AQSh firmalari ishlatadigan barcha tokenlarning 30 foizdan ortig‘i Xitoy modellari orqali o‘tmoqda, ba’zi haftalik cho‘qqilarda esa bu raqam 46 foizgacha ko‘tarildi.

Bunday keskin o‘zgarishning sababi oddiy — iqtisodiy samaradorlik. OpenRouter platformasi tahlilchisi Jastin Sammervilning ta’kidlashicha, Xitoyning ochiq kodli model­lari AQShning yetakchi model­lariga nisbatan 60 foizdan 90 foizgacha arzonroqdir. Xitoy modellarining bozordagi o‘rni shunchaki statistika emas, balki real biznes natijalari bilan tasdiqlanmoqda.

Jumladan, Z.ai kompaniyasining ushbu modeli Vercel platformasida 2026-yilda eng tez tarqalgan modelga aylandi. Birinchi haftaning o‘zida kunlik token hajmi 27 barobarga, foydalanuvchilar soni esa 80 barobarga o‘sdi.

Lindy nomli AI startapi o‘zining 100 foiz trafigini Claude modelidan DeepSeek modeliga ko‘chirdi. Bu strategiya kompaniyaga millionlab dollar mablag‘ni tejash imkonini berdi.

Garchi AQSh va Xitoy o‘rtasida texnologik raqobat kuchayib borayotgan bo‘lsa-da, biznes uchun birinchi o‘rinda moliyaviy foyda va operatsion xarajatlarni optimallashtirish turibdi. Xitoy modellarining arzonligi va ularning tobora takomillashib borayotgani, AQSh kompaniyalarini an’anaviy qimmat modellardan voz kechishga undamoqda.