Жаҳон нефт бозорида нархлар кескин кўтарилиб, 2022 йилдан бери энг юқори даражага етди. Бунга АҚШ президенти Дональд Трампнинг Ҳўрмуз бўғозидаги блокада узоқ давом этиши мумкинлиги ҳақидаги баёноти туртки берди.

30 апрел куни Brent маркали нефт фючерслари 7 фоизга қимматлаб, савдолар давомида баррели 126 доллардан ошди. Кейинроқ нархлар бироз пасайиб, тахминан 123,5 доллар атрофида шаклланди. WTI нефти эса 2,2 фоизга ўсиб, 109 долларга етди. Бу ўсиш кетма-кет саккиз кун давом этган ралли натижаси бўлиб, сўнгги тўрт йилдаги энг узоқ ўсиш серияларидан бири ҳисобланади.

Бозор иштирокчилари Ҳўрмуз бўғози қисқа муддат эмас, балки ойлаб ёпиқ қолиши мумкинлиги хавфини ҳисобга олмоқда. Бу бўғоз орқали глобал нефт таъминотининг қарийб 20 фоизи ташилгани сабабли, унинг ёпилиши бутун дунё энергетика бозорига жиддий таъсир кўрсатмоқда. Айни пайтда, Эрон таҳдидлари ва АҚШ ҳарбий блокадаси туфайли денгиз орқали ташиш деярли тўхтаб қолган.

Таҳлилчилар фикрича, таклиф қисқараётгани сабабли нархлар яна ошиши мумкин. Saxo Bank таҳлилчиси Оле Хансен нефт нархи вазият барқарорлашмагунча ҳар куни бир неча долларга ўсиши мумкинлигини айтган. Capital Economics эксперти Хамад Ҳуссейн эса бозорларда аввал бўғоз тез орада очилишига бўлган умид нархларни ушлаб турганини, ҳозир эса бу умид сусайганини таъкидлайди.

Шу билан бирга, бозор иштирокчилари Бирлашган Араб Амирликларининг ОПЕКдан чиқиши ҳақидаги хабарларга ҳозирча катта аҳамият бермаяпти. Чунки Ҳўрмуз бўғозидаги хавфлар сабабли мамлакат нефт экспорт қилиш имкониятларидан тўлиқ фойдалана олмаяпти. Агар бўғоз очилса, БАА ишлаб чиқариш ҳажмини кунига 4,5 миллион баррелгача ошириши мумкин.

Умуман олганда, Ҳўрмуз бўғози атрофидаги геосиёсий вазият нафақат нефт нархларига, балки глобал иқтисодий барқарорликка ҳам кучли таъсир кўрсатмоқда.