Венгрияда 12 апрел куни бўлиб ўтган парламент сайловида ғалаба қозонган «Тиса» партияси раҳбари, мамлакатнинг бўлажак бош вазири Петер Мадяр Европа Иттифоқи томонидан Украинага кредит ажратилишига тўсқинлик қилмаслигини билдирди.

Венгриянинг истеъфога кетаётган бош вазири Виктор Орбан бунга қадар ЕИ томонидан Украинага 90 миллиард евро миқдорида қарз ажратиш ҳақидаги қарорни блоклаб келганди.

Петер Мадяр ЕИ томонидан Украинага кредит ажратиш ҳақидаги қарор 2025 йил декабрда қабул қилингани, янги ҳукумат Венгрия илгари зиммасига олган мажбуриятлари доирасида ҳаракат қилишини айтган.

Бўлажак бош вазир Украинага моддий кўмак берилишини қаршилик қилинмаслигини таъкидлагани ҳолда, Венгрия ўта оғир вазиятда экани сабаб Киевга бевосита қарз ажратишни зиммасига олмаслигини қайд этган. 

Виктор Орбан ЕИнинг кўплаб ташаббуслари, жумладан, Украинага кўмак ва Россияга тақиққа доир қарорларга тўсқинлик қилиб келгани ортидан Брюссел Венгрияга аталган 35 миллиард евро иқтисодий кўмакни музлатиб қўйган эди.

Мадяр Украинага кўмакка ижозат эвазига ЕИнинг музлатилган иқтисодий кўмаги тўсқинликсиз берилишига эришмоқчи.

Орбан Россиянинг Украинага тажовузини хаспўшлаб, урушда Киевни айблаб келгани маълум.  Петер Мадяр эса ғалабадан кейинги илк матбуот анжуманида Украина урушда жабрдийда эканини очиқ таъкидлаган ва унинг ҳудудий яхлитлиги ҳамда суверенитетини ёқлаган.

Мадяр, айни чоқда, Украинанинг ЕИга ошиғич равишда аъзо бўлишига қарши эканини ҳам яширмаган.

Мадяр Россия президенти Владимир Путин билан мулоқот эҳтимолига ҳам тўхталган.

«Агар Владимир Путин менга қўнғироқ қилса гўшакни кўтараман. Агар у билан гаплашсак, мен унга тўрт йилдан буён давом этаётган хунрезликни тўхтатиш ва урушни бас қилишни айтган бўлардим... Россия ҳали-ҳамон хавфсизликка таҳдид солмоқда», — деган сиёсатчи.   

Украина президенти Владимир Зеленский ҳам Венгриянинг бўлажак раҳбари Петер Мадярни ишончли ғалаба билан қутлаб, икки халқ ҳамда Европа хавфсизлиги йўлида конструктив мулоқотга тайёр эканини маълум қилган.

Аввал хабар берганимиздек, 12 апрел куни Венгрияда бўлиб ўтган парламент сайловида бутун Европа Иттифоқи тақдирига таъсир этадиган натижа қайд этилди.

45 ёшли Петер Мадяр бош вазир 62 ёшли Виктор Орбаннинг 16 йиллик бошқарувига чек қўйишга муваффақ бўлди.

Мадяр раҳбарлигидаги «Тиса» партияси қонунчилик идорасида мутлақ кўпчилик ўринни қўлга киритди. Санаб чиқилган қарийб 99 фоиз овоз натижаларига кўра, парламентдаги 199 ўриндан 138 таси мухолифатга ўтмоқда.

Орбаннинг «Фидес» партияси эса 37,95 фоиз овоз тўплаб, 55 та ўринга қаноат қилди.

Таҳлилчилар Орбаннинг катта сиёсатдан кетишини ўнг қанотга мансуб сиёсий ҳаракат учун кучли зарба дея баҳолади. Яна айрим экспертлар Венгриядаги сайловда нафақат Виктор Орбан, балки АҚШ президенти Доналд Трамп ва Россия раҳбари Владимир Путин ҳам мағлуб бўлди деб ҳисоблайди.

Маълумот ўрнида: сўнгги вақтларда Будапешт ва Киев ўртасида сиёсий зиддиятлар кучайган эди. Хусусан, томонлар «Дружба» нефт қувури юзасидан кескин баёнотлар алмашиб келаётганди.

Ихтилоф фонида бош вазир Виктор Орбан Украинага газ етказиб беришни ҳам тўхтатган эди.