Тимур Ишметов регуляторнинг асосий вазифаси ўз сиёсатини ишлаб чиқиш учун хатарларни тўғри баҳолаш эканини таъкидлади.

Яқин Шарқдаги қуролли можаро Ўзбекистонга ҳам таъсир кўрсатади. Бу ҳақда Spot нашри Марказий банк бошқаруви раиси Тимур Ишметовнинг Uzreport TV телеканалига берган интервюсига таяниб ёзмоқда.

Ишметовнинг сўзларига кўра, вазият нафақат минтақавий, балки глобал характерга эга. Асосий омил нефт нархининг ошиши бўлди, бу эса ўз навбатида нархларнинг умумий ошиши орқали жаҳон инфляциясига таъсир қилиши мумкин. Вазият нархларга қўшимча босим ўтказаётган транспорт-логистика қийинчиликлари билан ҳам мураккаблашмоқда.

Ишметовнинг таъкидлашича, ҳозирги шароитда ҳар бир марказий банкнинг асосий вазифаси бир қатор чуқур жиҳатларга эга бўлган ушбу хатарларни тўғри баҳолашдир. Регулятор вазиятнинг ҳар бир мамлакат иқтисодиётига қай даражада ва қайси каналлар орқали узоқ муддатли таъсир кўрсатишини аниқлаб, шунга мос сиёсат юритиши лозим.

«Марказий банкка, албатта, нархлар барқарорлиги, лекин шу билан бирга, молиявий барқарорлик, яъни банк тизимининг барқарорлигига ҳам эътибор қаратиш тавсия этилмоқда. Нега деганда, кўп бизнесларда экспорт-импорт операциялари билан боғлиқ муаммо пайдо бўлса, бу бизнесларнинг банклар олдидаги кредитлари бўлса, бу кредитларга хизмат кўрсатишга ҳам таъсир қилиши мумкин», – деди у.

Можаронинг Ўзбекистон учун оқибатлари ҳақида гапирар экан, Марказий банк раҳбари тўғридан-тўғри таъсир сезиларли бўлмаслигини, аммо билвосита таъсирлар бўлиши мумкинлигини таъкидлади. Унинг сўзларига кўра, салбий оқибатларнинг олдини олиш учун ҳукумат аллақачон бир қатор чораларни кўрган, хусусан, озиқ-овқат маҳсулотларини импорт қилишда транспорт харажатлари учун субсидиялар тақдим этган.

Шу билан бирга, у бундай қўллаб-қувватлаш мақсадли ва қисқа, олдиндан эълон қилинган муддатга жорий этилиши ва шаффоф субсидиялаш механизмлари билан бирга амалга оширилиши кераклигини таъкидлади.

Бу Халқаро валюта жамғармаси тавсияларига мувофиқ бўлиб, унда умумий субсидиялар ва нархларни тартибга солишдан қочиш тавсия этилган.

Маълумот учун, ўтган ҳафта Шавкат Мирзиёев аҳолини асосий озиқ-овқат маҳсулотлари билан таъминлашни қўллаб-қувватлаш чораларини тасдиқлади. 2026 йил 1 апрелдан 1 августгача тадбиркорларга мол ва қўй гўштини импорт қилишда, уларни ҳаво транспортида ташиш харажатларининг 50 фоизи, бироқ ҳар бир килограмм учун 0,8 АҚШ долларидан ошмаган қисми қоплаб берилади. 

Шунингдек, йил охиригача хорижий давлатлардан самолётларда импорт қилинган наслдор қорамол қийматининг 10 фоизи, бироқ ҳар бир бош қорамол учун 4 млн сўмдан ошмаган миқдорда субсидия ажратилади.