Kitob o‘qish shunchaki orom olish emas. Olimlar aniqlashicha, doimiy mutolaa inson miyasi, psixikasi va hatto jismoniy salomatligiga kuchli ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Quyida kitob o‘qishning ilm-fan tomonidan isbotlangan 10 ta asosiy foydasi bilan tanishing.

1. Miya faoliyatini kuchaytiradi.
Kitob o‘qish paytida inson miyasining bir vaqtning o‘zida bir nechta qismi ishlaydi: xotira, tasavvur, diqqat va tahlil markazlari faollashadi. Nevrologik tadqiqotlar mutolaa miyadagi neyron aloqalarni kuchaytirishini ko‘rsatgan.
2. Xotirani yaxshilaydi.
Badiiy asardagi qahramonlar, voqealar, joylar va syujet chizig‘ini eslab qolish miya uchun mashq vazifasini o‘taydi. Bu esa qisqa va uzoq muddatli xotirani rivojlantiradi.
3. Stressni kamaytiradi.
Tadqiqotlarga ko‘ra, hatto 20–30 daqiqa kitob o‘qish stress darajasini sezilarli ravishda pasaytiradi. Mutolaa insonni tashqi tashvishlardan chalg‘itib, asab tizimini tinchlantiradi.
4. Lug‘at boyligini oshiradi.
Ko‘p kitob o‘qiydigan inson yangi so‘zlar, iboralar va fikrni ifodalash usullarini tabiiy ravishda o‘zlashtiradi. Bu esa nutqni boyitadi va fikrni ravon bayon qilishga yordam beradi.
5. Tahliliy fikrlashni rivojlantiradi.
Asar mazmunini tushunish, sabab-oqibatni anglash, qahramonlarni tahlil qilish insonning mantiqiy va tanqidiy fikrlash qobiliyatini kuchaytiradi.
6. Diqqatni jamlashni o‘rgatadi.
Telefon va ijtimoiy tarmoqlar zamonida diqqatni bir joyga to‘plash qiyinlashgan. Kitob esa diqqatni uzoq vaqt bir nuqtada ushlash qobiliyatini mustahkamlaydi.
7. Hamdardlik hissini oshiradi.
Badiiy asarlar o‘qish boshqa insonlarning hissiyotini tushunish qobiliyatini kuchaytiradi. Psixologlar buni “empatiya” deb ataydi.
8. Uyquni yaxshilaydi.
Uxlashdan oldin kitob mutolaa qilish organizmga dam olish signalini beradi va tezroq uxlashga yordam beradi. Ayniqsa qog‘oz kitob ekrandan ko‘ra samaraliroq.
9. Keksalikda aqliy pasayishni sekinlashtiradi.
14 yillik kuzatuv tadqiqotlari ko‘rsatishicha, ko‘p kitob o‘qiydigan insonlarda qarilikda xotira pasayishi sekin kechadi.
10. Umrni uzaytirishi mumkin.
Yirik tadqiqotlar har kuni kitob o‘qiydigan odamlar o‘rtacha darajada boshqalarga qaraganda uzoqroq yashashini ko‘rsatgan. Ayrim kuzatuvlarda bu farq taxminan 2 yilgacha ekani aytiladi.
Kitob, bu – shunchaki qog‘oz emas. U miya uchun trenajyor, ruh uchun orom, bilim uchun xazinadir. Kuniga atigi 15–20 daqiqa mutolaa qilish ham hayot sifatiga katta ta’sir ko‘rsatishi mumkin. 

A.Fathullayev