Xitoy sabab yirik global inqiroz vujudga kelishi mumkin
Xitoy iqtisodiyoti burilish nuqtasiga yaqinlashmoqda: eksportning yanada tezlashishi cheklangan global talab bilan to‘qnashishi va savdo mojarolarining yangi to‘lqinini keltirib chiqarishi mumkin.
Bu xulosaga Foreign Affairs nashri Xitoy iqtisodiyotining sanoat ishlab chiqarishi va tashqi bozorlarga bog‘liqligini tahlil qilgandan so‘ng keldi.
So‘nggi ikki o‘n yillikda Xitoyning savdo profitsiti rekord darajaga yetdi. 2025-yilda u qariyb 1,2 trillion dollarga yetdi. Xitoy ulushi global sanoat mahsulotining taxminan 30 foizini tashkil qiladi va 2030-yilga kelib bu ko‘rsatkich 45 foizga ko‘tarilishi mumkin.
OECD ma’lumotlariga ko‘ra, Xitoy sanoat o‘sishining katta qismi hukumat subsidiyalari hisobiga amalga oshiriladi.
Nashrda ta’kidlanishicha, kompaniyalar rentabellik pasaygan taqdirda ham ishlab chiqarishni kengaytirishda davom etmoqdalar. Muammo avtomobilsozlik sanoatida eng yaqqol ko‘zga tashlanadi: Xitoy yiliga taxminan 25 million elektr va gibrid avtomobil ishlab chiqarish quvvatiga ega, ichki talab esa taxminan 12 million. Umuman olganda, mamlakatning ishlab chiqarish quvvati yiliga taxminan 55 million avtomobilga yetadi.
Xitoy eksportining o‘sishi allaqachon uning sheriklariga savdo bosimini oshirmoqda. Yevropa Ittifoqi Xitoy elektr transport vositalariga tariflarni joriy qildi va Germaniyaning Xitoyga avtomobil eksporti 2022 va 2025-yillar oralig‘ida 66% ga kamaydi. Tashqi ishlar vazirligining hisob-kitoblariga ko‘ra, savdo to‘siqlarining yanada kengayishi Xitoy tovarlariga tashqi talabning yetishmasligiga olib kelishi va xomashyo yetkazib beruvchi mamlakatlarga zarar yetkazishi mumkin.
2012-yildan 2015-yilgacha bo‘lgan Xitoy investitsiyalarining avvalgi pasayishi davrida mis narxi 40% dan ortiq, neft 60% dan ortiq va temir rudasi 70% dan ortiqqa pasaydi.


Izoh qoldirish uchun saytda ro'yxatdan o'ting
Kirish
Ijtimoiy tarmoqlar orqali kiring
FacebookTwitter